هوزان

PNA-زیاتر له‌ یه‌ك میلیۆن كه‌س له‌ ئه‌مریكا تووشی ڤایرۆسی(HIV) بوونه‌ .
ناوه‌ندی كۆنترۆل و به‌رگری له‌ نه‌خۆشییه‌كانی ئه‌مریكا له‌ راپۆرتێكدا ئه‌و ئاماره‌ی بلاَوكرده‌وه‌ وهه‌روه‌ها راگه‌یاند : ئه‌و ئاماره‌ بۆته‌ جێی نیگه‌رانی به‌رپرسانی ته‌ندروستی ئه‌مه‌ریكا .
پسپۆڕانی ته‌ندروستی پێیان وایه‌ ئه‌و ئاماره‌ نیشان ده‌دا كه‌ به‌رنامه‌ی ناوه‌ندی كۆنترۆڵی به‌رگری له‌ نه‌خۆشییه‌كانی ئه‌مریكا رووبه‌ڕوی شكستێكی گه‌وره‌ بۆته‌وه‌ و ئه‌مه‌ له‌ حاڵێكدایه‌ كه‌ به‌رپرسانی حكومی ئه‌مریكا ئه‌م ساڵه‌یان به‌ ساڵی به‌رگری كردن له‌ نه‌خۆشی ئایدز راگه‌یاندووه‌

 

                                پنج پادشاهي که عمر حکومتشان زياد بود
                                لويي پانزدهم ( پادشاه فرانسه ) 72 سال
                                ويکتوريا ( ملکه انگلستان ) 64 سال
                                جرج دوم ( پادشاه فرانسه ) 60 سال
                                لويي شانزدهم ( پادشاه فرانسه ) 59 سال
                                هنري سوم ( پادشاه انگلستان ) 56 سال
                                 
                     بهره هوشي پنج شخصيت سرشناس تاريخ
                                - توضيح اينکه بهره هوشي افراد معمولي مابين 85 تا  115 است و افرادي که بالاتر از 125 بهره هوشي دارند ، نابغه به حساب مي آيند .
                                گوته ( شاعر آلماني )                            
                                  185
                                چارلز ديکنز ( داستان نويس بريتانيايي )        
                                145
                                ناپلئون ( امپراطور فرانسه )                     
                                  140
                                گاليله ( اخترشناس و رياضيدان ايتاليايي )      
                                145
                                موتزارت ( آهنگساز اتريشي )                    
                                150
                                 
                       پنج نويسنده معروفي که علي رغم لياقتشان به آنها
                                جايزه نوبل تعلق نگرفت
                                لئون تولستوي
                                آنتوان چخوف
                                برتولت برشت
                                هنريک ايبسن
                                مارک تواين
                                
                                پنج فيلم مطرح تاريخ سينما
                                دزد دوچرخه ( ويتوريا دسيکا )
                                روشنايي هاي شهر ( چارلي چاپلين )
                                جويندگان طلا ( چارلي چاپلين )
                                رزمناو پوتمکين ( سرگئي ايزنشتاين )
                                تعصب ( ديويد دارک گريفيث )
                                
                                پنج زوج هنري که مدتها با هم همبازي بودند
                                استان لورل و اليور هاردي 105 فيلم
                                بود ابوت و لو کاستلو 36 فيلم
                                دين مارتين و جري لوئيس 17 فيلم
                                فرد استر و جينجر راجرز 10 فيلم
                                کاترين هيپبورن و اسپنسر تريسي 9 فيلم
                                
                                پنج فضانوردي که جزو اولين ها بودند
                                يوري گاگارين ( شوروي )
                                لي يي شپارد ( آمريکايي )
                                ويرجين گريسام ( آمريکايي )
                                تيتوف ( شوروي )
                                گلن ( آمريکايي )
                      

كه‌یهان:
- وته‌بێژی ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری : 7 گومان لێكراو له‌ باره‌ی ته‌قینه‌وه‌كانی تاران و ئه‌هواز ده‌سگیر كراون

ئیعتماد:
- راوێژكاری یه‌كه‌می كه‌روبی : "میر حوسێن موسه‌وی" جێگری یه‌كه‌می حكومه‌تی كه‌روبیه‌

خوراسان:
- ده‌سگیری 7 گومان لێكراو كه‌ له‌ ته‌قینه‌وه‌كانی تاران و ئه‌هواز ده‌ستیان هه‌بووه‌

مه‌ردوم سالاری:
- لایه‌نگری دكتۆر "سروش" له‌ مه‌هدی كه‌روبی
- وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ : پێكهاته‌ی رێكخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان تووشی قه‌یران بووه‌

                                
                                
                                5 پنجهای معروف
                                پنج شخصیت سرشناس بدون تحصیلات دانشگاهی
                             ارنست همینگوی ( نویسنده آمریکایی)
                             آبراهام لینکلن ( رئیس جمهور سابق ایالات متحده )
                             راکفلر ( میلیاردر آمریکایی)
                              ویرجینیا ولف ( نویسنده بریتنیایی)
                             برنارد شاو ( نویسنده و نمایش نامه نویس بریتانیی)
                                

                                پنج قهوه خور معروف تاریخ
                                ناپلئون بناپارت ( امپراطور فرانسه )
                                باخ ( آهنگساز آلمانی)
                                ژان ژاک روسو ( فیلسوف و نویسنده فرانسوی )
                                کانت ( نظریه پرداز آلمانی )
                                بالزاک ( داستان نویس فرانسوی )
 

                                 پنج هنرمند مشهوري که از فقر مطلق شروع کردند
                                وان گوگ ( نقاش معروف هلندي )
                                جک لندن ( نويسنده مشهور آمريکايي )
                                مولير ( نمايش نامه نويس فرانسوي )
                                داستايفسکي ( نويسنده روسي )
                                ماکسيم گورکي ( نويسنده روسي )
                                
                                پنج چپ دست معروف جهان
                                چارلي چاپلين ( بازيگر و کارگردان انگليسي –
                                آمريکايي )
                                باخ ( آهنگساز آلماني )
                                لئوناردو داوينچي ( نقاش و مخترع ايتاليايي )
                                ميکل آنژ ( نقاش ايتاليايي )
                                کيم نوداک ( بازيگر آمريکايي )

                                پنج مجرد معروف جهان
                                ژاندارک ( قديس فرانسوي )
                                آدام اسميت ( اقتصاددان انگليسي )
                                ولتر ( نويسنده و فيلسوف فرانسوي )
                                شوپن ( آهنگساز لهستاني )
                                بتهوون ( آهنگساز آلماني )
                                
                             

هاردي هاسل بروخ" سردبير نشريه ورزشي كيكر در آلمان روز شنبه دريك گفت و گوي صريح با ايرنا دربرلين پيرامون صعود تيم ملي كشورمان به جام جهاني فوتبال ‪ ۲۰۰۶‬ميلادي آلمان گفت: اين تيم يك روند روبه رشد و مطلوب داشته است و حق اين تيم بود كه در جام جهاني آلمان حضور داشته باشد.

"هاسل بروخ" بااظهار اين كه صعود ايران، ژاپن، كره جنوبي و عربستان به جام جهاني آلمان يك امر عادي است، افزود: به نظر من صعود تيم ايران چندان هم غيرمنتظره نبود.

وي اضافه كرد: دليل اين امر آن است كه يك اختلاف نسبتا بزرگ بين اين چهار تيم و ديگر تيم‌ها در آسيا از جمله چين وجود دارد.

سردبير كيكر درباره ميزان شانس موفقيت ايران در جام جهاني گفت: هر تيمي كه به اين جام صعود كند، از شانس‌هاي مشخصي نيز برخوردار خواهد بود اما بايد گفته شود كه ايران با وجود روند مثبتي كه دارد از يك حد مشخصي در اين جام پيشتر نخواهد رفت.

وي تصريح كرد: تيم ايران بايد بيش از اينها كار كند تا بتوان آن را با ديگر تيم‌هاي بين‌المللي مقايسه كرد و نسبت به موفقيت اين تيم درجام جهاني نيز اميدوار بود.

"هاسل بروخ" بابيان اين كه تيم ملي ايران خود را تقويت كرده و بهبود يافته است، افزود : بازيكنان اين تيم با حضور در باشگاههاي اروپايي و تيم هاي بوندسليگا موجب تقويت تيم ملي ايران شده‌اند.

سردبير كيكر با تاكيد براين كه فوتبال در ايران از يك سنت مطلوب برخوردار است و اين سومين باري است كه اين كشور به جام جهاني صعود كرده، اضافه كرد: بعلاوه چنين به نظر مي‌رسد كه مربي تيم ملي ايران نيز به خوبي درك كرده است كه با يك آرامش مشخص تيم را به سمت و جهت بسيار منظم وخوبي هدايت مي‌نمايد.

هاسل بروخ با تاكيد بر اينكه تيم ايران به اين نظم و آرامش بيش از پيش نياز دارد، افزود: از اينكه مي‌گويم طرفداران فوتبال در ايران بسيار متعصب و آتشي هستند منظور منفي ندارم اما من از گفت و گوهاي زياد خود حتي با مربي‌هاي آلماني كه در ايران بوده‌اند مي‌دانم كه موقعيت فوتبال در ايران گهگاهي از سوي مسوولان وباندهاي پشت پرده هرج و مرج زده و ناآرام مي‌شود.

اين صاحب نظر فوتبال همچنين تاكيد كرد: به همين دليل تيم ايران با وجود روند مثبتي كه دارد در جام جهاني شانس كمي براي صعود به مراحل بالا دارد.

وي خاطر نشان كرد: اما درعين حال بايد گفت كه ايراني‌ها از نظر تاكتيك بازي بسيار مطلوب و خوب آموزش ديده‌اند.

هاسل بروخ افزود: ايران همواره فوتباليست‌هاي بسيار خوب دارد و در ورزش هاي مهم ديگر نيز پيشرفت داشته است اما از ديدگاه من اين ميزان پيشرفت براي دسترسي تيم ايران به دور دوم جام جهاني كافي نخواهد بود.

سردبير كيكر گفت: تيم ايران ممكن است احتمالا با دو تيم قوي اروپائي و يك تيم آمريكاي جنوبي در يك گروه قرار گيرد كه در اين صورت معيارها براي موفقيت و پيروزي بسيار بالا خواهد بود.

هاسل بروخ روند تيم ايران و بازيكنان آن را بسيار جالب توصيف كرد و افزود: اين در حاليست كه بازيكنان خوبي چون مهدوي كيا در تيم ملي ايران بسيار خوب بازي مي‌كنند اما در آلمان آنچنان موفق نيستند.

وي افزود: اين مساله به نوع برخورد با بازيكن نيز مربوط مي‌شود زيرا كه آنها سنت و فرهنگ و آداب ديگري دارند.

سردبير كيكر مهدوي كيا را يكي از بهترين و برجسته‌ترين بازيكنان آسيا خطاب كرد و گفت: اما مهدوي كيا هنوز در هامبورگ به عنوان يك باشگاه اروپاي غربي با مشكلات كوچكي روبرو است.

وي تصريح كرد : علي دائي و وحيد هاشميان نيز همين مشكلات را در بايرن مونيخ تجربه كردند.

هاسل بروخ افزود: من براي علي كريمي كه قرار است از فصل جديد به بايرن مونيخ بيايد نيز موقعيت را تيره و سياه مي‌بينم.

وي افزود: من روز گذشته شرط بندي كرده‌ام كه كريمي برف زمستان را در بايرن مونيخ نخواهد ديد و مجددا بازگشت خواهد كرد.

سردبير كيكر گفت: من كريمي را به دقت تحت نظر داشته‌ام و مربي وي در امارات را بسيار خوب مي‌شناسم.

هاسل بروخ با بيان اينكه كريمي را مي‌توان يك بازيكن با استعداد اما تنبل قلمداد كرد، افزود: اين نوع بازيكن فوتبال چون كريمي را بايد بيشتر به عنوان هنرمند ديد و يك هنرمند صرفا گهگاهي ميل دارد كه يك كار درستي انجام دهد.

سردبير كيكر، مهدوي كيا، هاشميان، محرم نويدكيا و فريدون زندي را كه بوندسليگا در آلمان بازي مي‌كنند ستاره‌هاي تيم ملي ايران خواند و گفت:
رحمان رضائي نيز كه در مسينا در ايتاليا بازي مي‌كند، از موقعيت خوبي برخوردار است.

هاسل بروخ افزود: در حالي كه سن "گل محمدي" بالاست و ديگر پيشرفت زيادي نخواهد كرد اما نصرتي در ديدار با بحرين ثابت كرد كه مي‌تواند در صورت نياز جايگزين بازيكنان برجسته تيم ملي ايران شود.

سردبير ورزشي نشريه كيكر، نكونام را نيز يك بازيكن بسيار خوب توصيف كرد و گفت: باشگاههاي امارات در حال حاضر بدنبال جذب او هستند اما وي بازيكني است كه مي‌تواند حتي در اروپا نيز به خدمت گرفته شود.

هاسل بروخ افزود: تيم ملي ايران بازيكنان بسيار با استعدادي چون عليرضا نيك بخت و كعبي دارد اما اين بازيكنان بايد خود را استاندارد كرده و با روش بازي فوتبال دراروپا وفق بدهند.

سردبير كيكر گفت: من براي ايران خرسند هستم كه به طور مستقل به جام جهاني صعود كرد.

وي گفت: من حتي با ايران تماس تلفني داشتم و از جو شادي و شعف پس از پيروزي تيم ايران بر بحرين مطلع شدم و مي‌توانم تصور كنم كه تا جايي كه در ايران مجاز است، شب اين پيروزي به روز تبديل شده بود.

جام جهاني فوتبال ‪ ۲۰۰۶‬آلمان ‪ ۱۹‬خرداد (‪ ۹‬ژوئن) سال آينده آغاز و تا ‪۱۸‬ تير (‪ ۹‬ژوئيه) ادامه خواهد داشت.

جستجوگر اينترنتي "گوگل" با ربودن گوي سبقت از برخي رقباي صاحب نام خود، به بزرگترين شركت رسانه‌اي جهان از لحاظ ارزش بازار سهام تبديل شد.

به گزارش روز شنبه پايگاه اينترنتي بي‌بي‌سي، در حال حاضر ارزش سهام گوگل به ‪ ۸۰‬ميليارد دلار رسيده و بدين ترتيب اين شركت اينترنتي بالاتر از "تايم وارنر" با ‪ ۷۸‬ميليارد دلار قرار مي‌گيرد.

اين رشد ارزش سهام در حالي اتفاق افتاده كه فروش ساليانه گوگل تنها به سه ميليارد و ‪ ۲۰۰‬ميليون دلار رسيد كه با درآمد ‪ ۴۲‬ميليارد دلاري تايم وارنر قابل قياس نيست.

تايم وارنر پنج سال پيش پس از آن تاسيس شد كه شركت "آمريكن آن لاين" توانست در معامله‌اي سنگين تايم وارنر را بخرد.

برخي تحليلگران متعقدند: اكنون قيمت سهام گوگل بيشتر از ارزش واقعي آن و يادآور "حباب كاذبي" است كه در اواخر دهه ‪ ۱۹۹۰‬به رونق شركت‌هاي اينترنتي انجاميد، ولي دوام نداشت.

ساير كارشناسان اظهار داشتند كه ارزش بالاي سهام گوگل نشانگر سودآوري بالقوه آن است و حتي احتمال دارد قيمت آن به ‪ ۳۲۵‬تا ‪ ۳۵۰‬دلار برسد.

گوگل در حالي به با ارزش‌ترين شركت رسانه‌اي جهان تبديل شده كه تنها ‪۱۰‬ ماه از عرضه سهام آن مي‌گذرد، اما در همين فاصله اندك اين شركت اينترنتي توانسته است بر رقبايي نظير "وياكام" و "والت ديسني" سايه بياندازد.

ارزش مجموع سهام اين دو شركت به ترتيب ‪ ۵۴‬و ‪ ۵۵‬ميليارد دلار است.

حتي مجموع ارزش سهام "ياهو"، نزديكترين رقيب گوگل در بازار جستجوگرها ‪ ۲۷‬ميليارد دلار كمتر است.

هنگامي كه سهام گوگل اولين بار در اوت ‪ ۲۰۰۴‬پذيره‌نويسي شد، ارزش آن ‪۸۵‬ دلار براي هر سهم تعيين شده بود.

گوگل براي تقويت سلطه خود بر بازار جستجوگرها ابتكارهاي جالبي را اعلام كرده كه يكي از آنها امكان جستجو در اينترنت به زبان "رمانش" است.

تنها ‪ ۳۵‬هزار نفر از ساكنان كوهستانهاي جنوب شرقي سوييس به اين زبان صحبت مي‌كنند.

همچنين ماه گذشته گوگل اعلام كرد كه با براه‌انداختن خدمات شخصي وب، عرصه رقابت با رقباي بزرگش ياهو و "مايكروسافت" را تنگ‌تر مي‌كند، ولي برخلاف اين دو سايت رقيب، نمي‌خواهد به يك پورتال اينترنتي تبديل شود.

صفحات جديد گوگل به كاربران امكان مي‌دهد سايتهاي محبوب و منابع اطلاعاتي دلخواه را در يك فضاي واحد گردآوري كنند.

گوگل در پروژه‌اي موسوم به "فيوژن" قصد دارد طيف گسترده‌اي از مطالب را براي خدمات شخصي خود مانند اخبار بي‌بي‌سي و نيويورك تايمز را ارايه دهد.

تاكنون گوگل تركيبي از خدمات پراكنده را مانند "جي ميل" براي ايميل و پيكاسا براي مبادله عكس ارايه داده، اما رقباي اين شركت آمريكايي محتواي خود را در يك صفحه شخصي عرضه كرده اند.

گوگل بيشتر درآمدش را از محل آگهي‌هاي متني بدست مي‌آورد كه در كنار نتايج جستجوهايش نمايان مي‌شود.

گوگل در ماه آوريل خبر داد كه درآمدش در سه ماهه نخست سال جاري ميلادي شش برابر رشد كرده و به ‪ ۳۶۹‬ميليون دلار رسيده است.

اين شركت اعلام كرد كه كاربران بيشتري روي آگهي‌هاي جستجوگر گوگل كليك كرده‌اند و آگهي‌دهندگان بيشتري در آمريكا و ساير كشورها به تبليغات اينترنتي روي آورده‌اند.

سود خالص گوگل در سه ماه اول ‪ ۲۰۰۵‬از ‪ ۶۴‬ميليون دلار به ‪ ۳۶۹‬ميليون دلار افزايش يافت و يك دلار و ‪ ۳۹‬سنت را نصيب هر سهم كرد.

در همين مدت، درآمد ناخالص اين شركت آمريكايي از ‪ ۶۵۱‬ميليون دلار به يك ميليارد و ‪ ۲۶۰‬ميليون دلار بالغ شد.

درآمد گردانندگان موتورهاي جستجو در اينترنت زماني حاصل مي‌شود كه كاربران روي آگهي‌هاي متني كليك كنند.

گوگل فضاي تبليغاتي خود را بر اساس يك سيستم حراج اينترنتي مي‌فروشد.

ميانگين هزينه هر كليك براي آگهي‌دهندگان در ماه مارس يك دلار و ‪ ۷۵‬سنت بود كه نسبت به فوريه نشانگر شش درصد رشد است.

در ماه مارس، گوگل بيش از دو ميليارد تقاضاي جستجو داشت و حال آن كه سهم سايت ياهو ‪ ۹۰۷‬ميليون مورد بود.

شركت ياهو دو برابر گوگل پرسنل دارد و در سه ماهه اول امسال يك ميليارد و ‪ ۱۷۰‬ميليون دلار درآمد و ‪ ۲۰۴‬ميليون دلار سود خالص داشت.

برخي كارشناسان، وابستگي درآمد گوگل به اين نوع آگهي‌ها را يك عامل خطرآفرين ارزيابي كرده‌اند.

گوگل در سپتامبر ‪ ۱۹۹۸‬توسط دو دانشجوي سابق رشته رياضيات دانشگاه "استنفورد" به نام "لري پيج" و "سرگئي برين" تاسيس شد.

مقدمه
         يكي از مهمترين اهداف دولت الكترونيكي، بالا بردن درصد مشاركت مردم در كارهاي دولتي و دخالت دادن مستقيم مردم در تعيين سرنوشت خود است. در اين دولت اگر بخواهيم مردم را به راي دادن ترغيب كنيم بايد سيستم راي گيري ما بدون نقص، خوشايند براي مردم و مهمتر از همه، مورد اعتماد آنها باشد. يكي از مهمترين مشكلات در دولت هاي اروپايي و آمريكايي، پايين آمدن تعداد شركت كننده گان درانتخابات عمومي است چنانكه در اروپا، تعداد شركت گننده گان در سال 1950 كه %83.3 بود به %24 در آخرين انتخابات پارلمان اروپا كاهش يافت. همين مشكل باعث شده است كه حتي كشورهاي محافظه كار مانند انگلستان كه داراي روند انتخاباتي ثابت در 100 سال گذشته بودند، طرح هاي جديد و مورد اعتماد براي مردم، جهت افزايش تعداد شركت كننده گان در انتخابات، ارائه دهند. اما فقط ايجاد امكانات براي برگزاري انتخابات نوين و راي گيري الكترونيكي لازم نيست بلكه فرهنگ سازي براي استفاده از آن و همچنين ايجاد فضاي اعتماد ميان مردم و اين سيستم ها، جزء شرايط اختصاصي اين امر هستند.
براي مثال، دولت توني بلر در انگلستان طي يك برنامه 4 ساله با صرف اعتباري بالغ بر 9 ميليارد دلار، در پي پياده سازي پروژه‌هاي الكترونيكي و از جمله دولت الكترونيكي و همچنين انتخابات الكترونيكي بر آمد و موفق به اين كار هم شد، اما بعد از اتمام طرح، دولت متوجه شد كه يك اصل اساسي كه همان فرهنگ سازي براي استفاده از اين سيستم ها بود را فراموش كرده اند. بنابراين اگر ما دركشورمان قصد استفاده از اين سيستم ها و از جمله سيستم راي گيري الكترونيكي را داريم، بايد همزمان با شروع طرح، روي قضيه فرهنگ سازي هم كار شود تا اشتباه دولت هاي ديگر و از جمله دولت انگلستان را تكرار نكنيم.
 
         فرهنگ سازي ميتواند با در نظر گرفتن قسمتي از اعتبار طرح براي اين كار  تحقق يابد. اين فرهنگ را مي توان از طريق رسانه‌هاي عمومي، مطبوعات و ........ طي يك برنامه زمانبندي شده در ميان مردم ايجاد كرد.بنابراين اگر ما همزمان با شروع طرح هاي سيستم هاي الكترونيكي، روي قضية فرهنگ سازي و ايجاد فضاي اعتماد كار كنيم، چندين مرحله جلو مي افتيم و ميتوان عقب ماندگي موجود در اين زمينه را تا حدي جبران كرد.
 
         در كشور ما قبل از مساله فرهنگ سازي، براي استفاده از سيستم هاي الكترونيكي راي گيري، بايد مشكلات دروني دولت كه بيشتر جنبه سياسي دارند، حل شود. در سال 1378 بود كه براي اولين بار بحث استفاده از تجهيزات الكترونيكي و رايانه اي براي برگزاري انتخابات در كشورمان مطرح شد. در آن زمان كه مصادف بود با سومين سال به روي كار آمدن دولت اصلاح طلب آقاي خاتمي، تلاش وزارت كشور براي متقاعد كردن شوراي نگهبان براي استفاده از تجهيزات الكترونيكي در انتخابات مجلس ششم، با جلو كشاندن بحث حقوقي و ساختاري، كه شوراي نگهبان به آن اشاره كرده بود، بي نتيجه ماند. اما همچنان اين موضوع براي انتخابات رياست جمهوري در دورة بعدي (1380) و انتخابات شوراهاي شهر و روستا، توسط وزارت كشور ايران مطرح شد. چنانكه حتي پيش از برگزاري انتخابات مجلس هفتم، به اين موضوع قدري از حالت تئوريك خود خارج شد و با تهيه نرم افزاري براي شمارش آرا، و فرستادن آن به شوراي نگهبان، تا نزديكي هاي موفقيت پيش رفت. اما باز هم شوراي نگهبان به عنوان نهاد ناظر بر انتخابات در كشور، اعلام كرد كه به دليل عدم اطمينان از كاركرد نرم افزار ارائه شده براي شمارش آرا، اين انتخابات هم به سنت گذشته و با حظور راي دهنده گان در پاي صندوقهاي راي و شمارش به صورت دستي برگزار خواهد شد.اما اين موضوع در آستانه انتخابات رياست جمهوري در سال 1384، همچنان توسط وزارت كشور دنبال مي شود.
          پس از گذشت هفت سال از برگزاري اولين انتخابات اينترنتي در جهان، به نظر ميرسد توافقات اوليه براي مدرنيزه كردن برگزاري انتخابات در كشور ( شايد تنها در سطح استفاده از تجهيزات الكترونيكي براي شمارش آرا ) فراهم شده است و مسئولان مربوطه بايد با در نظر گرفتن معايب اين سيستم ها، مزاياي زياد اين سيستم ها كه از جمله افزايش تعداد شركت كننده گان در انتخابات و كاهش هزينه‌هاي اجرايي برگزاري آن است، را مد نظر داشته باشند.
اينك براي اولين بار در كشور، راي گيري براي تصويب لوايح و طرح ها در مجلس با استفاده از سيستم هاي الكترونيكي انجام مي شود. اين در حالي است كه مجلس شوراي اسلامي در طول 99 سال گذشته از راي گيري سنتي و كاغذي استفاده مي كرد.
 
سيستم هاي راي گيري الكترونيكي مجزا از هم عبارتند از :
1-    راي گيري كامپيوتري ( ايستگاهي )
2-    راي گيري اينترنتي
3-    راي گيري از طريق (Short Message System(SMS  و تلفن هاي Touch-Tone
 
كه در يك دولت الكترونيكي لازم نيست كه فقط از يكي از اين سيستم ها استفاده شود، بلكه مي توان همزمان از هر سه روش استفاده كرد تا نتايج بهتري از لحاظ مشاركت مردم در انتخابات حاصل شود .
 
1- راي گيري كامپيوتري ( ايستگاهي )
        در اين روش به جاي استفاده از برگه‌هاي راي و صندوق اخذ راي، از كامپيوترها استفاده مي شود به اين ترتيب كه در محل اخذ راي ، كامپيوترهايي براي راي گيري قرار مي گيرد و شخص رای دهنده توسط مونيتورهاي حساس دستي و يا صفحه كليد و يا مدادهاي الكترونيكي، نامزد مورد نظر را انتخاب كرده و راي خود را اخذ مي كنند، در اين روش امكان معرفي نامزدها در كنار عكس هركدام نيز وجود دارد، در حال حاظر مدل هاي جديد از اين دستگاه‌ها ، همانند دستگاه‌هاي خود پرداز (ATM) نيز توليد شده اند. در روش راي گيري كامپيوتري ( ايستگاهي )، همچنان تشخيص هويت افراد راي دهنده با استفاده از مدارك شناسايي صورت نمي گيرد. در هر حال، در اين روش هم، مردم مجبور به حضور در مكانهاي راي گيري هستند و به جاي اينكه راي خود را روي كاغذ بنويسند و به صندوق بيندازند، از كامپيوتر استفاده مي كنند، ايستگاههاي راي گيري در اين روش مي توانند به شبكه‌هاي امن اكسترانت وصل شده و آخرين آمار را در هر لحظه به سرورهاي مركزي بفرستند. از مزاياي اين روش، اطلاع نامزدها از وضعيت خود در هر لحظه و به دست آمدن نتايج انتخابات در سريع ترين زمان ممكن  (گاهي درست در پايان زمان راي گيري) است  اما در عوض با پياده سازي اين روش، هزينه‌هاي برگزاري انتخابات بالا مي رود زيرا ايستگاه راي گيري بايد مجهز به سيستم هاي كامپيوتري متصل به شبكه باشند  و از طرفي كنترل و حفاظت از شبكه اي كه اين ايستگاهها را به سرور مركزي وصل كند كار مشكلي است .
         در انتخابات نوامبر 2004 آمريكا هم از ايستگاههاي راي گيري در کنار ساير روشهای رای گيری الکترونيکی استفاده شد به اين ترتيب كه دولت براي راحتي مردم  اقدام به نصب كيوسك هايي در فروشگاه‌ها و مراكز عمومي و دفاتر پستي نمود و مردم با مراجعه به يكي از اين مراكز اقدام به راي گيري مي كردند.
 
2- راي گيري اينترنتي
         اين روش يكي از كم هزينه ترين راه‌هاي برگزاري انتخابات است زيرا در آن ما به ايستگاههاي راي گيري نيازي نداريم و نيروي انساني در اين ايستگاهها هدر نمي رود بلكه تمام افراد واجد شرايط در هر مكاني كه باشند مي توانند با مراجعه به سايت هاي اينترنتي كه براي اين كار تهيه شده اند،  راي خود را به نفع نامزد مورد نظر اخذ كنند. در واقع يكي از مهمترين مزاياي اين سيستم، نداشتن محدوديت مكاني براي افراد واجد شرايط راي است و آنها در هر كجاي جهان كه باشند ميتوانند راي خود را اخذ كنند. بحث امنيت در اين روش بسيار حائز اهميت است . توجه به اين نكته كه‌هر شخص فقط يك بار        مي تواند راي دهد بسيار مهم است. يكي از روشهاي حل اين مشكل، ارائه PIN كد هاي شناسائي شخص توسط دولت به تمام افراد واجد شرايط است كه قصد دارند از طريق اينترنت در انتخابات شركت كنند زيرا سيستم ثبت نام ONLNE را عملا   نمي توان پياده كرد در واقع PIN كدها در حكم كلمه عبور براي ورود به سايت انتخابات است.
        روش ديگر حل مشكل ، استفاده از كوكي هاست كه آن را هم ميتوان توسط برنامه‌هايي شناسايي و حذف كرد و يا اينكه  كلا جلوي ثبت كوكي را گرفت.
         روش بسيار موثر ديگر استفاده از ACTIVEX است. ACTIVEXها تنها راه دسترسي كامل سرورهاي به كامپيوتر كاربران است. در واقع سرورهاي راي گيري بعد از دسترسي كامل به كامپيوتر شخص راي دهنده و برداشتن شماره سريال يكي از قطعات  سخت  افزاري و ذخيره كردن آن در بانك اطلاعاتي خود، از راي دادن مجدد آن شخص جلوگيري    مي كنند. اما  نكته قابل توجه اين است كه ACTIVEX ها توسط شركت ما يكروسافت ساخته شده و فقط در سيستم  عامل هاي ويندوز اجرا مي شوند، در صورتيكه تعدادي از كاربران نيز وجود دارند كه از سيستم عامل هاي غير ويندوز استفاده مي كنند. در كل، بدون در نظر گرفتن مسائل امنيتي، سيستم راي گيري اينترنتي كه يكي از ارزانترين راه‌هاي برگزاري انتخابات است و اين سيستم مي تواند تمامي افراد را  در هر نقطه اي كه باشند به راي دادن ترغيب كند. و اگر مسائل امنيتي آن حل شود يكي از انتخاب هاي حتمي در سيستم راي گيري كشورمان خواهد بود .  
       در انتخابات سال 2000 آمريكا هم، از اين سيستم در كنار ديگر سيستم ها استفاده شد كه البته بدليل بي اعتمادي مردم ، تنها %4.69 از افراد راي دهنده، راي خود را از طريق اينترنت اخذ كردند. به رغم وجود نگراني هايي در مورد افشا شدن هويت شخص راي دهنده، خرابي تكنولو‌‌‌ﮊيك، امنيت شبكه راي گيري، كارايي، ذخيره سازي و انتقال آرا و راي دادن چند باره،  اما هنوز اميدهاي زيادي براي بهبود اين روش و بهينه كردن آن وجود دارد. در حال حاظر كشورهاي ( ژاپن،  نيوزلند،  سوئد، سوئيس، استوني ) در حال فراهم كردن زمينه‌هاي راي گيري اينترنتي هستند چنان كه كشور تازه استقلال يافته استوني، انتخابات موفق سال 2002 خود را از طريق شبکه‌های اينترنتي بركزار كرد.
 
3-راي گيري از طريق (Short Message System (SMS و تلفن هاي Touch-Tone
         اين نوع راي گيري كه هنوز به طور رسمي در دنيا تجربه نشده است  تقريبا يك نوع راي گيري از راه دور است در اين سيستم، و هر كاربر از طريق سرويس پيام كوتاه تلفن همراه خود و همچنين از طريق خط تلفن هاي مجهز به سيستم تون و يا تلوزيونهاي ديجيتالي متصل به خط تلفن مي توانند راي خود را به سرور راي گيري بفرستند. يكي از معايب اين روش، در دسترس نبودن سيستم هاي تلويزيون ديجيتال و يا تلفن همراه و يا خط تلفن هاي Tone، براي هر شخص مي باشد كه اگر از اين سيستم به تنهايي استفاده شود باعث كاهش تعداد شركت كنندگان در انتخابات مي شود. اما آسان بودن اخذ راي در اين سيستم ها از مزاياي آن است.   
 
        چند نوع سيستم راي گيري هم وجود دارد كه در حد تئوريك هستند و هنوز پياده سازي نشده اند اما همانطور كه گفتيم در دولت الكترونيكي بايد تلاش شود تا اعتماد مردم را نسبت به اين سيستم هاي راي گيري جذب كرد كه براي آن بايد سيستم ها كار آمد و بي نقص بوده و راي هر شخص محفوظ بماند و هويت شخص راي دهنده همچون روشهاي هميشگي پنهان باشد.
 
در پياده سازی سيستم های رای گيری الکترونيکی بايد به چند نکته توجه اساسی داشته باشيم که عبارتند از :
1-      کارآمد بودن سيستم های سخت افزاری رای گيری الکترونيکی
2-      محفوظ ماندن رای هر شخص
3-      مشخص نشدن هويت شخص رای دهنده
4-      Open Sourceبودن نرم افزارهای رای گيری الکترونيکی
5-      قابل استناد نبودن رای ها
 
که در زير به توضيح مختصر برای هر کدام می پردازيم:
 
1- کارآمد بودن سيستم های سخت افزاری رای گيری الکترونيکی
كار آمد بودن سيستم هاي راي گيري هم به عواملي بستگي دارد مثلا اگر انتخابات در سطح كشوري باشد، آنگاه فشار زيادي روي سرورهاي مركزي بوجود مي آيد پس اگر سرور هاي مركزي داراي سخت افزار مناسبي نباشند، در انتخابات با مشكل مواجه خواهيم شد، و يا اگر از سيستم عامل هايي همچون Windows براي اين كار استفاده شود، امكانCrash  كردن اين  در روزهاي اوليه و حتي ساعات اوليه هم وجود دارد ودر صورتي كه سيستم عامل هايي مانند Linux درمحيطText Mode مي توانند روزها و حتي ماه‌ها بدون راه اندازي مجدد، كار كنند.
 
2- محفوظ ماندن رای هر شخص  
       محفوظ ماندن راي هر شخص نيز يكي ديگر از مسائل بسيار مهم و حائز اهميت است. در اين سيستم ها اگر ظاهرا اكثريت مردم خواستار راي آوردن يك نامزد باشند اما نامزد ديگري ناباورانه پيروز شود آنگاه ممكن است اعتماد مردم را نسبت به خود سلب كنند. چنان كه برخي از مردم ايالت متحده، ادعا داشتند كه هنگامي كه ما راي خود را به جان كري مي داديم (توسط سيستم هاي راي گيري الكترونيكي ايستگاهي )، راي ما به راي هاي جورج بوش اضافه مي شده است. كه البته اين ها ثابت شده نيست ولي شبهاتي را در ميان عام ايجاد مي كنند. يكي از راههايي كه از طريق آن مي توان اعتماد مردم را به اين سيستم هاي راي گيري زياد كرد، Open Source بودن نرم افزارهاي آن است. در واقع OS بودن نرم افزارهاي سيستم هاي راي گيري الكترونيكي يكي از لازمه‌هاي پياده سازي آن در دولت الكترونيكي است.                               
 
3- مشخص نشدن هويت شخص راي دهنده
        در سيستم هاي راي گيري الكترونيكي از نوع اينترنتي وSMS هويت شخص راي دهنده مشخص مي شود. زيرا براي ورود به اين سيستم ها يا از PIN كدها استفاده مي شود و يا از ثبت نام OnLine ، كه در هر دو حالت، هويت شخص مشخص مي شود.در واقع سازمان برگزار کننده انتخابات الکترونيکی بايد کاملا مورد اعتماد مردم باشد و هويت اشخاص رای دهنده تحت هيچ شرايطی به بيرون درج نکند.
 
4- Open Sourceبودن نرم افزارهای رای گيری الکترونيکی
         هر كس كه با يك نرم افزار كار مي كند در واقع از درون آن كاملا خبر ندارد يعني ممكن است اين نرم افزار طوري نوشته شده باشد كه از يك نامزد به نفع نامزد ديگري سوء استفاده شود، به اين معني كه ممكن است در لابه لاي كد هاي  نرم افزار، كد هاي خصمانه هم گنجانده شود. پس اگر اين نرم افزار به صورت Open Source باشند در آن صورت حد اقل متخصصان نرم افزار مي توانند بدانند كه نرم افزار، صادقانه كار مي كنند. البته Open Source بودن منهاي مجوز تغييرات، زيرا برخي از مجوزهاي Open Source كه بر قانون CopyLeft مشهور است اين اجازه را مي دهد كه پس از بازبيني سورس برنامه، بتوان آن را بهينه و توزيع كرد. به عقيده طرفداران جنبش نرم افزار آزاد و Open Source، اين حق مردم است كه بدانند نرم افزار چطور كار مي كند. در واقع اگر نرم افزارهاي سيستم هاي راي گيري الكترونيكيOS  باشند توانسته اند اعتماد مردم را تا حد زيادي به خود جذب كنند.
 
5- قابل استناد نبودن راي ها
          قابل استناد نبودن هر راي در سيستم هاي راي گيري الكترونيكي هم يكي از معايبي است كه از طرف نامزدهاي انتخابات مطرح مي شود، زيرا اگر نامزدي از نتايج بدست آمده در انتخابات اعتراض كند، در آن صورت راي هاي اخذ شده قابل استناد نيستند در صورتي كه در روش سنتي تمامي راي ها قابل استناد بود و مي توان با شمارش مجدد آرا، شك ها را بر طرف كرد. اما در حالت الكترونيكي، اگر سيستم هاي راي گيري سالم نباشند، ديگر نمي توان مردم را به راي دادن مجدد واداشت.
 
نتيجه
         در حالي كه ما به نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري نزديك مي شويم شوراي نگهبان اعلام كرده است كه هنوز هيچ برنامه و طرح جامعي از سوي وزارت كشور معرفي نشده است. طبق ماده 9 قانون انتخابات رياست جمهوري، براي الكترونيكي كردن سيستم راي گيري بايد قبل از انتخابات، نرم افزار و سخت افزار هاي مناسب به شوراي نگهبان ارائه شود و اگر اين شورا آن را تاييد كرد، استفاده از آن بلا مانع مي شود. اين شورا همچنين اعلام كرده است كه دستگاههاي شمارش آراي وزارت كشور كه OMR از نوع OpScan است، يك تكنولوژي مربوط به 12 سال پيش را دارند و عملا ديگر از آنها نمي توان استفاده كرد.مسئولان برگزار کننده انتخابات در کشورمان، بايد به اين نکته هم توجه اساسی داشته باشند که اشتباه در انتخاب سيستم رای گيری، علاوه بر به وجود آمدن بار سنگين مالی برای دولت، می تواند باعث کاهش تعداد شرکت کننده گان در انتخابات شود.بنابراين انتخاب نوع سيستم رای گيری الکترونيکی بايد توسط کارشناسان خبره و صاحب نظر در اين امر صورت گيرد. لازم به ذكر است كه وزارت كشور بايد با تهيه سخت افزارهاي مدرن تر، در مدت زمان كوتاه مانده به انتخابات، حداقل شمارش آرا را الكترونيكي كرده تا نتايج سريع و كم اشتباه تر و سالم تر حاصل شوند. 

"معصومه شفيعي" همسر "اكبر گنجي" روزنامه نگار و فعال سياسي، كه در زندان به سر مي‌برد، به نقل از همسرش اعلام كرد كه "زندان پزشكي قانوني نيست و من حاضرم تحت الحفظ به پزشكي قانوني اعزام شوم."
وي، درنامه‌اي كه نسخه‌اي از آن عصر دوشنبه به ايرنا نمابر شد، بااشاره اعزام دو پزشك‌از سوي پزشكي قانوني به زندان براي بررسي وضعيت گنجي، نوشت:
گنجي در پاسخ به پزشكان اعزامي گفته است كه "پزشكي قانوني جا و مكان خاصي دارد، هر زمان و هر ساعتي اراده كنيد، من حاضرم تحت‌الحفظ به پزشكي قانوني اعزام شوم، اما زندان، پزشكي قانوني نيست".

پيشتر سخنگوي قوه قضاييه و رييس كل دادگستري استان تهران، در گفت و گوهاي جداگانه اعلام كردند كه گنجي حاضر به پذيرش پزشكان پزشكي قانوني اعزامي به زندان براي معاينه و بررسي وضعيت جسماني‌اش، نيست.

په‌رله‌مانی ئه‌وروپا به‌رگری له‌مافی قه‌ره‌جان ده‌كات

Peyamner- په‌رله‌مانی یه‌كگرتووی ئه‌وروپا له‌یه‌كه‌مین بڕیاریدا ده‌رباره‌ی قه‌ره‌جان، به‌كۆی 497 ده‌نگ داوای كرد چیتر مافی قه‌ره‌جان پێشێلنه‌كری و رێگای نوێنه‌رایه‌تیكردنی سیاسی و تێكه‌ڵبوونیان له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵگه‌دا بۆ خۆش بكرێت.
په‌رله‌مانی ئه‌وروپا داوای له‌توركیاو وڵاتانی به‌لكان كرد كه‌ مافی قه‌ره‌جان بپارێزن و وه‌ك كه‌مه‌ نه‌ته‌وه‌ دانیان پێدابنێن.


له‌په‌رله‌مانی عێراقدا ئه‌ندامه‌ دینداره‌ عه‌ره‌به‌كان له‌كاتی قسه‌كردنی مه‌سیحیه‌كاندا ده‌چنه‌ ده‌ره‌وه‌

Peyamner- چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ی به‌رده‌وامی هه‌ندێ له‌ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌ دینداره‌ عه‌ره‌به‌كان له‌هۆڵی په‌رله‌مان له‌كاتی چوونی مه‌سیحییه‌ك بۆ سه‌ر سه‌كۆی په‌رله‌مانی عێراق بووه‌ته‌ دیارده‌یه‌كی به‌رچاوو دووباره‌ بووه‌وه‌ی هه‌موو جاره‌. هه‌ندی له‌چاودێران له‌باره‌ی ئه‌و چوونه‌ ده‌ره‌وه‌یه‌ پرسیاریان كرد، به‌ڵام تائێستا بی وه‌ڵام ماونه‌ته‌وه‌.


كاتی ده‌بێته‌ سێیه‌مین ژنی تۆم كروز

Peyamner- كه‌تی هۆلمز ئه‌و كچه‌ شۆخ و شه‌نگه‌ ئه‌مریكییه‌ ته‌مه‌ن 25 ساڵه‌یه‌ كه‌ رۆژی 25/4/2005 بوو به‌ سێیه‌مین ژنی تۆم كروزی ئه‌كته‌ری به‌ناوبانگی كه‌نه‌دی، ئه‌وان له‌كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌ڤانیدا كه‌ له‌ لۆس ئه‌نجلسی ئه‌مریكادا به‌سترا، ژیانی هاوسه‌رێتی خۆیان راگه‌یاند، هه‌رچه‌ند تۆم كروز پێشتر نیكول كیدمه‌ن و جینۆفه‌ر كروزی هێنابوو كه‌ هه‌ردووكیان به‌ناوبانگترین ئه‌كته‌رانی سینه‌مای هۆلیوود بوون، له‌كۆنگره‌كه‌دا ئه‌وان به‌ڵێنێكیان به‌یه‌كتردا كه‌ ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌وان ویستی جیابێته‌وه‌ ده‌بی (200) هه‌زار دۆلار بدات به‌ ئه‌وه‌ی دیكه‌ وه‌ك سزادان.

ته‌قینه‌وه‌ی بۆقه‌كان

Peyamner- ماوه‌یه‌كه‌ له‌وڵاتی ئه‌ڵمانیا، شتێكی سه‌یر رووده‌دات ئه‌ویش ته‌قینه‌وه‌ی بۆقه‌كانه‌، تائێستا نزیكه‌ی 1000 بۆق له‌ده‌وروبه‌ری شاری هامبورگی باكووری ئه‌ڵمانیا ته‌قیونه‌ته‌وه‌، به‌پێی قسه‌ی "ورنر ئیسمولینك" به‌رپرسی ئه‌نجوومه‌نی پاراستنی سروشت له‌شاری هامبورگ، بۆقه‌كان دوای ئه‌وه‌ی كه‌ سی هه‌ندی خۆیان گه‌وره‌ ده‌بن، مه‌ترێك له‌زه‌وی به‌رز ده‌بنه‌وه‌و ئینجا ده‌ته‌قنه‌وه‌، ئه‌مه‌ش زیاتر له‌ناوچه‌ی ئالتونای هامبورگ له‌نێوان كاتژمێر 2 تا 3ی نیوه‌شه‌وان رووده‌دات.



رفاندنی 63 منداڵ له‌نه‌خۆشخانه‌كانی تاران

Peyamner- رۆژی 28ی ئه‌م مانگه‌ باندێكی 15 كه‌سی له‌تارانی پایته‌ختی ئێران ده‌ستگیركران و به‌سێداره‌ حوكم دران، ئه‌م گروپه‌ دوو ساڵ له‌مه‌وبه‌ر دامه‌زراوه‌و ، له‌ 7 ژن و 8 پیاو پێكهاتووه‌و تائێستا 63 منداڵیان له‌نه‌خۆشخانه‌ جۆراوجۆره‌كانی شاری تاران رفاندووه‌و دوای دروستكردنی ناسنامه‌ بۆیان به‌خه‌ڵكانێكیان ده‌فرۆشت كه‌ منداڵیان نابی.
شایانی باسه‌ دوو كه‌س له‌ بانده‌كه‌ له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌رهێنانی ناسنامه‌ كارمه‌ند بوون ئه‌وانیش به‌سێداره‌ حوكم دران.


له‌به‌غدا ...قوتابیه‌ك به‌ڕێوه‌به‌ره‌كه‌ی بریندار ده‌كات

Peyamner- قوتابیه‌كی خوار ته‌مه‌ن 15 ساڵی رۆژی 2/5/2005 عه‌بدولمه‌عین مه‌حمودی به‌ڕێوه‌به‌ری قوتابخانه‌ی (زین العابدین)ی رۆژئاوای به‌غدای دایه‌ به‌رگولله‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ناوه‌كه‌ی له‌لیستی قوتابیانی داخیلبووی تاقیكردنه‌وه‌ی به‌كالۆریادا نه‌بوو.

پیاوێك له‌داخی ژنه‌كه‌ی خۆی ده‌سوتێنی

Peyamner- لاوێكی خه‌ڵكی سلێمانی به‌ناوی (سامان) به‌هۆی نه‌گونجانی له‌گه‌ڵ ژنه‌كه‌ی له‌ڕۆژی 24/4/2005 خۆی سوتاند. جێگه‌ی باسه‌ كه‌ كوڕه‌كه‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ رای له‌ژنه‌كه‌ی نه‌بووه‌و به‌زۆردی له‌لایه‌ن باوكیه‌وه‌ لێی ماره‌كراوه‌.


سه‌رچاوه‌: هه‌فته‌نامه‌ی میدیا

PNA- له‌ ئه‌مریكا له‌شی مردووی 200 پشیله‌ له‌ ماڵێكدا دۆزراوه‌ . له‌ ماڵی پیرێژنێكدا له‌شی مردووی 200 پشیله‌ دۆزراوه‌ته‌وه‌ . رووداوه‌كه‌ كاتێك ئاشكرا ده‌بێت كه‌ دراوسێكانی پیره‌ژنه‌كه‌ به‌ هۆی بۆنی زۆری پشیله‌ مردووه‌كانه‌وه‌، هانا بۆ پۆلیس ده‌به‌ن و سكاڵای لێ ده‌كه‌ن . پۆلیسه‌كان له‌ ئه‌نجامی پشكنینی ماڵه‌كه‌ له‌ رووداوه‌كه‌ تێده‌گه‌ن . شایانی باسی ئێستا پیرێژنه‌كه‌ له‌ ژێر لێكۆلینه‌وه‌ی پۆلیسدایه‌ .

په‌یامنێری تاران
PNA- خوێندكارانی زانكۆی تاران بۆ یه‌كه‌مجار له‌ مێژووی خه‌باتیان له‌ پێناو ریفۆرم و ئازادیدا، درووشمی(ئازادی سه‌ربه‌خۆیی، كۆماری فیدرالی)یان به‌رز كرده‌وه‌.
دوای هه‌ڵمه‌تی ره‌ت كردنه‌وه‌ی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ پاڵێوراوانی هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌رۆكایه‌تیی ئێران، خوێندكارانی زانكۆی تاران چه‌ند رۆژێكی به‌رده‌وامه‌ به‌ نیشانه‌ی ناڕه‌زایه‌تی له‌ هه‌ڵوێستی كۆنه‌پارێزانی ئێران، ده‌ستیان داوه‌ته‌ خۆپێشاندان.
كۆنه‌پارێزان بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی ئاستی ناڕه‌زایه‌تیی توێژه‌كانی نێو كۆمه‌ڵگای ئێرانی له‌ باره‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌وه‌ دوو رۆژ به‌ر له‌ ئێستا دوو كاندیدای دیكه‌ی ته‌ئیید كرد كه‌ یه‌كیان موسته‌فا موعین بوو، به‌ڵام ئه‌مه‌ نه‌ك ناڕه‌زایه‌تیی خوێندكارانی كه‌م نه‌كرده‌وه‌ بگره‌ توڕه‌تریش كردن، كاتێك خوێندكاران به‌ درووشمی:" نه‌ ئه‌كبه‌ر و نه‌ موعین، شۆڕه‌شی ره‌نگین" پێشوازییان له‌ بڕیاره‌ كرد.
بۆ دووش ه‌وی به‌رده‌وام نزیكه‌ی 700 خوێندكاری زانكۆ له‌ حه‌ره‌می زانكۆی تاران، به‌ درووشمی جۆراوجۆر هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌رۆكایه‌تییان ته‌حریم كردن و داوایان له‌ خه‌ڵك كرد كه‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك به‌شداری له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كاندا نه‌كه‌ن.
خوێندكاران ده‌یانگوت:" نه‌ شامان ده‌وێ نه‌ رێبه‌ر، نه‌ خاته‌می و نه‌ ئه‌كبه‌ر(مه‌به‌ست هاشمی ره‌فسنجانییه‌)."
به‌ڵام گرنگترین رووداو له‌م خۆپێشاندانانه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ بۆ یه‌كه‌مجاره‌ خوێندكارانی زانكۆی تاران داوای فیدرالی بوونی ئێران ده‌كه‌ن و ئه‌م داوایه‌ تا ئێستا له‌ لایه‌ن بزووتنه‌وه‌ی خوێندكاریی ئێرانه‌وه‌ نه‌خراوه‌ته‌ڕوو.